Odczulanie, nazywane także swoistą immunoterapią lub immunoterapią alergenową, stanowi główny filar leczenia alergii.
Stanowiąc znakomite dopełnienie objawowego leczenia farmakologicznego, odczulanie jest jedyną zarówno zapobiegawczą, jak i leczniczą metodą terapii chorób alergicznych (zapobiega wystąpieniu alergii lub może ją nawet zupełnie wyleczyć). W ten sposób uchronić się można przed dalszym postępem choroby, na przykład w postaci pojawienia się z czasem w przebiegu alergicznego nieżytu nosa objawów astmy (patrz „Objawy alergii”), jak również w postaci nabywania nowych uczuleń (występowania alergii na inne substancje lub wielokrotnego uczulania się).
Działanie odczulania polega na tym, że pozwala ono na ograniczenie nadwrażliwości organizmu na alergen. Poprzez postępujące osłabianie odpowiedzi immunologicznej na konkretny alergen odczulanie zapobiega występowaniu reakcji alergicznych.
Trochę historii
Skuteczność odczulania udowodnił na początku XX wieku lekarz i biolog Aleksander Besredka (1870-1940).
Ten pracujący w Instytucie Pasteura badacz uzyskał tolerancję na iniekcje surowicy końskiej u uprzednio uczulonej (a więc potencjalnie alergicznej) świnki morskiej. By zapobiec wystąpieniu reakcji alergicznej, surowicę końską podawał jej wielokrotnie w dawkach nieprzekraczających dawki śmiertelnej. Metoda ta, nazwana od nazwiska swojego odkrywcy «metodą Besredki», stała się kamieniem węgielnym najstarszej znanej radykalnej terapii przeciwalergicznej.
Terapia odczulaniem, która przez długi czas opierała się jedynie na doświadczeniu, stała się w ostatnich latach przedmiotem licznych kontrolowanych badań klinicznych, mających na celu udowodnienie jej skuteczności oraz ścisłe określenie ram jej zastosowania.
Szczytowym punktem tego procesu był rok 1998, kiedy to Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oficjalnie uznała korzyści terapeutyczne leczenia odczulaniem. W oświadczeniu WHO, opartym na uzgodnieniach renomowanych międzynarodowych ekspertów, ustalono zasady «dobrej praktyki lekarskiej» odnośnie zakresu zastosowania swoistej immunoterapii oraz sposobów jej wykorzystania w leczeniu pacjentów.