Leki

Przepisywane przez lekarza leki przeciwalergiczne, pełnią dwojaką funkcję:

• mają zmniejszać intensywność objawów,
• mają zwalczać spowodowany przez alergię stan zapalny.

Stosowanie wszystkich wymienionych poniżej grup leków, zwłaszcza w astmie i alergicznym nieżycie nosa, jest obecnie przedmiotem dokładnych ustaleń i kontroli na podstawie wytycznych międzynarodowych ekspertów. Leki te jednak nie są w stanie zwalczyć przyczyny alergii. Nie wpływają one na naturalny przebieg choroby (innymi słowy nie leczą alergii). Ich działanie utrzymuje się jedynie tak długo, jak długo są przyjmowane – nie posiadają działań długotrwałych (nazywa się je stąd lekami stosowanymi w leczeniu objawowym).

Niektóre z tych leków są już obecnie dostępne bez recepty w aptekach. Samodzielne przyjmowanie leków nie może jednak zastąpić wizyty u lekarza. Jeśli zaobserwują Państwo u siebie reakcję alergiczną, powinni Państwo bezwzględnie skontaktować się z lekarzem specjalistą w dziedzinie alergii. Lekarz ustali dokładną przyczynę dolegliwości i – jeśli to konieczne – wdroży właściwe leczenie.

Poniżej zamieszczono wybór najważniejszych grup leków wykorzystywanych w przypadku alergii (nie stanowi on pełnego wykazu):

Leki antyhistaminowe H1

Ta grupa leków hamuje działanie histaminy, substancji prozapalnej (zwanej mediatorem), uwalnianej w trakcie reakcji alergicznych. Znajdują zastosowanie w różnych chorobach alergicznych: alergicznym nieżycie nosa, nieżycie nosa i spojówek, przewlekłej pokrzywce oraz obrzęku Quinckego (poza wstrząsem anafilaktycznym) itd.

Kromony

Te leki, zwane również stabilizatorami komórek tucznych, hamują degranulację komórek tucznych w przebiegu reakcji alergicznych. Leki z tej grupy zawierają niektóre przeciwalergiczne krople do oczu i spraye donosowe.

Glikokortykoidy

Każdy kontakt między uczulonym organizmem a alergenem wywołuje reakcję zapalną. Glikokortykoidy są najsilniejszymi jak dotąd znanymi lekami przeciwzapalnymi. Podaje się je w rozmaitych postaciach: w krótkotrwałej terapii (krótszej niż tydzień) doustnie, zaś przez dłuższy czas (astma) w inhalacjach. Leki te posiadają szeroki wachlarz zastosowań w alergii, np. w astmie, alergicznym nieżycie nosa, pokrzywce, wyprysku.

Leki przeciwleukotrienowe

Leukotrieny to substancje, które – podobnie jak histamina – biorą udział w rozwoju zapalenia, towarzyszącego reakcjom alergicznym (tak zwane proalergiczne związki mediatorowe). Jak wynika z ich nazwy, leki przeciwleukotrienowe przeciwdziałają zjawiskom wywoływanym przez te mediatory.

Beta-sympatykomimetyki

Tą grupę leków wykorzystuje się w astmie z uwagi na ich właściwości «bronchodylatacyjne» (rozszerzają oskrzela lub przynajmniej zapobiegają ich nadmiernemu zwężaniu). W zależności od długości ich działania stosuje się je do leczenia ostrego napadu astmy (o krótkim działaniu) lub w podstawowym leczeniu do zapobiegania napadom astmy (o długim działaniu).

Teofilina i inne pochodne metyloksantyny

Ta grupa leków, od dawna wykorzystywanych w leczeniu astmy, ma działanie rozszerzające oskrzela.

Leki obkurczające naczynia

Krople do nosa o działaniu obkurczającym naczynia zmniejszają obrzęk zapalny i stosowane są w leczeniu «zatkanego nosa» w alergicznym nieżycie nosa. Nie wolno ich stosować dłużej niż kilka (3–5) dni, by nie narażać się na ryzyko działań ubocznych.

Leki antycholinergiczne

Leki te stosuje się w astmie z uwagi na ich działanie rozszerzające oskrzela oraz w alergicznym nieżycie nosa ze względu na korzystne zmniejszanie nadmiernego wydzielania z błon śluzowych jamy nosowej («kataru»).